veiligheidsonderbrekingen

Veiligheidsonderbrekingen zijn onderbrekingen van operationele processen die worden toegepast om letsel, gezondheidsrisico's of milieuschade te voorkomen. Ze dienen de veiligheid van personeel en de integriteit van installaties te beschermen en kunnen zowel gepland als ongepland plaatsvinden in industrie, bouw en infrastructuur. Het begrip omvat zowel korte stilstanden als volledige stilstanden van systemen, mits de onderbreking een expliciet veiligheidsdoel dient.

Geplande veiligheidsonderbrekingen ontstaan uit onderhoud, inspectie, beveiligingsupdates of wijzigingsbeheer en worden doorgaans voorbereid met procedures zoals lockout-tagout (LOTO) om herstart te voorkomen totdat het werk is voltooid. Ongeplande veiligheidsonderbrekingen worden getriggerd door gevaarssituaties of storingen in cruciale veiligheidsfuncties, zoals een noodstopsysteem of een veiligheidsinterlock, en dienen meteen te worden beheerd om schade en letsel te voorkomen.

Belangrijke mechanismen die veiligheidsonderbreking mogelijk maken zijn noodstops (E-stop), veiligheidsinterlocks, redundante veiligheidssystemen en veiligheidsinstrumentatiesystemen (SIS). Deze systemen zijn ontworpen volgens functionele veiligheidsnormen en moeten regelmatig worden getest en onderhouden. Procedurele maatregelen zoals lockout-tagout helpen bij het veilig uitschakelen van installaties tijdens werkzaamheden.

Internationale normen spelen een sleutelrol bij de implementatie van veiligheidsonderbrekingen. Voor elektronisch-gerichte veiligheidsfuncties worden vaak normen zoals ISO 13849-1 en IEC 62061 toegepast, naast bredere richtlijnen zoals IEC 61508. Organisaties voeren risicobeoordelingen uit, stellen procedures op en trainen personeel om procedures correct toe te passen en incidenten te voorkomen.

Effectief beheer van veiligheidsonderbrekingen beperkt risico’s en ongewenste downtime, en draagt bij aan continue verbetering van de veiligheidscultuur. Bij incidenten wordt meestal een oorzaakanalyse uitgevoerd en worden maatregelen genomen om herhaling te voorkomen.