uitgerekend

Uitgerekend is het voltooid deelwoord van uitrekenen. Het betekent "tot in detail berekend" en wordt zowel letterlijk als figuurlijk gebruikt. Letterlijk verwijst het naar een waarde die is berekend, bijvoorbeeld een kostenraming of een statistische uitkomst. In wiskundige of financiële context kan men spreken van een uitgerekende hoeveelheid, tijdsduur of prijs.

In figuurlijke zin betekent uitgerekend vaak "met opzet gepland" of "weloverwogen". Het draagt dan een nuance van berekening en doelgerichtheid, soms met een kritische ondertoon. Zo kan men spreken van een uitgerekend plan, een uitgerekend risico of uitgerekend beleid: het idee is dat factoren zijn afgewogen en de uitkomst is voorspeld.

Synoniemen zijn berekend en doordacht; afhankelijk van context kan ook opzettelijk passend zijn. Tegenovergestelde begrippen zijn ondoordacht, toevallig of ongegrond.

Gebruikstips: let op de context en de nuance. In neutrale rapportages kan uitgerekend simpelweg "precies berekend" betekenen; in opinie- of journalistieke teksten kan het impliceren dat iemand doelbewust handelt.

Voorbeelden:

- De uitgerekende kosten bedragen 1,2 miljoen euro.

- Het is geen toeval; het is uitgerekend.

Verwante termen: rekenen, berekenen, berekening, doordacht, opzettelijk.