uiterwaardbeheer

Uitwerwaardbeheer verwijst naar het beheer van rivieruiterwaarden, de grond langs rivieren die buiten de hoofdschansdijk liggen. Het omvat waterhuishouding, ruimtelijke planning en het beheer van natuur en landbouw in deze gebieden. Uiterwaarden dienen als natuurlijke opslagplaatsen bij hoogwater en als schakelruimte voor water, sediment en biodiversiteit.

Doelstellingen van uiterwaardbeheer zijn onder meer het vergroten van de veiligheid door extra bergingsruimte te bieden voor rivierwater, het mogelijk maken van gecontroleerde overstromingen en tegelijkertijd het behoud of verbeteren van natuurwaarden en recreatieve functies. Het beheer probeert uiterwaarden zo in te richten dat ze zowel veiligheid als aantrekkelijke leef- en werkgebieden blijven bieden.

Belangrijke instrumenten en praktijken zijn onder meer peilbeheer en waterafvoer via sluizen en pompen, onderhoud van dijken en kades langs de uiterwaarden, en ruimtelijke ingrepen die ruimte voor de rivier creëren. In voormalige en huidige programma’s zoals Ruimte voor de Rivier is gewerkt aan het vergroten van de opslagcapaciteit in uiterwaarden, het realiseren van overgangszones en het verbeteren van de infrastructuur. Daarnaast spelen landbouw- en natuurbeheer een cruciale rol, met maatregelen zoals natuurontwikkeling, graslanden en waterrijke habitats die meebewegen met de waterstanden.

Governance en financiën komen doorgaans van waterschappen en regionale overheden, die samen met partijen uit de landbouw, natuur en bewoners input leveren. Uitwerwaardbeheer is daardoor een multidisciplinaire, adaptive aanpak die inspeelt op klimaatverandering, extreme neerslag en verzilting, met als uiteindelijk doel veilige, leefbare en economisch viable rivierlandschappen.