steviolglykosidien

Steviolglykosiden, ook wel steviol glycosiden genoemd, vormen een familie van glycosiden afgeleid van het diterpeen steviol, afkomstig uit de bladeren van Stevia rebaudiana. Ze fungeren als sterke calorievrije zoetstoffen en worden wereldwijd gebruikt als alternatief voor suiker in voeding en dranken.

Chemisch bestaan ze uit een steviol-backbone waaraan een of meer glucose-eenheden zijn gekoppeld. De belangrijkste bestanddelen zijn stevioside en rebaudioside A; daarnaast komen andere steviolglykosiden voor, zoals reb B, C, D, E en dulcoside A. Ze worden uit de bladeren gewonnen en verder gezuiverd voor commercieel gebruik.

Smaak en sensatie: steviolglykosiden zijn honderden keren zoet als sucrose. Rebaudioside A levert een heldere zoetheid; stevioside kan een subtiele nasmaak geven. Combinaties van glycosiden worden vaak gebruikt om de smaak te optimaliseren en nasmaak te verminderen.

In het menselijk lichaam worden steviolglykosiden in de dunne darm niet direct gehydrolyseerd; de glycosiden worden door de darmbacteriën afgebroken tot steviol, dat wordt opgenomen en via glucuronidering uitgescheiden in de urine. Ze leveren bijna geen calorieën en hebben geen significante invloed op de bloedsuikerspiegel.

Regulering en veiligheid: verschillende toezichthouders hebben steviolglykosiden beoordeeld en een aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) vastgesteld op 4 mg per kg lichaamsgewicht per dag uit steviol-equivalenten. In de VS beschouwt de FDA ze als GRAS; in de EU zijn ze toegestaan binnen wettelijke limieten.

Toepassingen: gebruikt in frisdranken, zuivelproducten, gebak en mondverzorgingsproducten. Ze worden geproduceerd door extractie uit Stevia-bladeren en vormen een gangbaar alternatief voor suiker in veel vormen van voedsel en drank.