rationelekeuze

Rationelekeuze, in het Nederlands ook wel rationele keuzetheorie genoemd, is een benadering binnen de economie en sociale wetenschappen die ervan uitgaat dat individuen rationele beslissingen nemen om hun eigenbelang te maximaliseren. Dit betekent dat mensen keuzes maken op basis van een systematische afweging van kosten en baten, met als doel het grootste nut of de grootste tevredenheid te behalen.

De kern van rationelekeuze is dat individuen over informatie beschikken, hun voorkeuren kennen en deze consistent toepassen bij het evalueren van verschillende opties. Ze hebben een reeks mogelijke acties, kennen de mogelijke uitkomsten van elke actie, en kiezen de actie die leidt tot de meest gewenste uitkomst, rekening houdend met de verwachte kosten en de verwachte voordelen.

Deze theorie wordt vaak toegepast om economisch gedrag te verklaren, zoals consumentengedrag, investeringsbeslissingen en marktuitkomsten. Het is ook gebruikt in andere disciplines, zoals politieke wetenschappen om stemgedrag te analyseren, en sociologie om sociale interacties te begrijpen.

Kritiek op de rationelekeuze theorie richt zich vaak op de aanname van perfecte rationaliteit, omdat menselijk gedrag in werkelijkheid beïnvloed kan worden door emoties, cognitieve beperkingen, sociale normen en irrationele factoren. Ondanks deze kritiek blijft het een invloedrijk concept voor het modelleren en analyseren van menselijk gedrag.