proefbuis

Een proefbuis is een klein, cilindrisch glaswerkstuk met een open boveneinde en doorgaans een afgeronde onderkant. Het wordt in laboratoria gebruikt om kleine hoeveelheden vloeistoffen of vaste stoffen te bevatten, te mengen, te verwarmen en om reacties te observeren of uit te voeren op kleine schaal.

Materiaal en uitvoering variëren. Meestal wordt proefbuiz gebruikt gemaakt van sodalimeglas of borosilicaatglas, waardoor sommige buizen hittebestendig zijn en geschikt voor verwarming boven een vlam of in een waterbad. Er bestaan ook plastic varianten, zoals polypropyleen, voor disposables en lagere kosten. De afmetingen variëren meestal in diameter van circa 10 tot 25 mm en een lengte van circa 100 tot 150 mm, met inhoudsvermogens meestal tussen 1 en 50 milliliter (soms meer). Sommige buizen hebben een bolle onderkant; anderen zijn recht met een platte bodem. Veelvoorkomend is dat proefbuizen zonder dop worden gebruikt tijdens het experiment, terwijl sommige modellen wel een dop of stroppel hebben voor tijdelijk afsluiten.

Toepassingen zijn onder meer qualitative analyse, het mengsen van vloeistoffen, het verwarmen van reacties boven een vlam of in een waterbad, en het observeren van kleurveranderingen of neerslagvorming. Ze worden veelvuldig gebruikt in scheikunde, biologie en onderwijslaboratoria. Voor microbiologische toepassingen worden soms steriele, voorgevormde buizen gebruikt.

Veiligheid en hantering: proefbuizen zijn doorgaans kwetsbaar en kunnen breken bij vallen of plotselinge temperatuurwisselingen. Vermijd volledig afsluiten tijdens verwarming om drukopbouw te voorkomen. Gebruik een proefbuisrek of klem, draag een veiligheidsbril en geschikte handschoenen, en behandel chemicaliën volgens de relevante veiligheidsvoorschriften. Reinig of wissel materialen uit na gebruik en volg juiste afvalverwerking.

Zie ook: reageerbuis, Erlenmeyer, beker, laboratoriumrek.