praktijktoetsing

Praktijktoetsing is een vorm van evaluatie die de bekwaamheid van een student of professional meet door prestaties te observeren en te beoordelen in authentieke beroepssituaties. In tegenstelling tot toetsen die vooral theorie toetsen, richt praktijktoetsing zich op wat iemand in de praktijk kan handelen, diagnostiseren, communiceren en besluiten nemen. Deze aanpak komt veel voor in beroepsonderwijs en professionaliseringsprogramma’s, zoals verpleegkunde, onderwijs, techniek en andere praktijkgerichte vakken, en kan zowel stage- als campusgebaseerd zijn.

Het doel van praktijktoetsing is om te beoordelen of iemand veilig en effectief kan handelen in situaties die kenmerkend zijn voor het beroep. Het levert informatie op over competenties zoals praktische uitvoering, professionele attitude, communicatie met stakeholders en het toepassen van vaknormen. Daarnaast biedt het feedback die leerwinst oplevert en ondersteunt het beslissingen over toelating tot het beroep of afronding van een opleiding.

Praktijktoetsing gebruikt uiteenlopende methoden en instrumenten, zoals directe observatie tijdens opdrachten, simulaties of OSCE-stations, portfolio’s, logboeken en multisource feedback. Beoordelingen berusten meestal op gestructureerde criteria zoals checklists, rubrieken en global rating-schaal, met duidelijke beoordelingscriteria die aansluiten bij de leeruitkomsten.

Kwaliteit en betrouwbaarheid worden bevorderd door afstemming op de beoogde leeruitkomsten, training van assessors en calibratie, en door betrouwbaarheid en validiteit van de instrumenten te waarborgen. Praktijktoetsing kan zowel summatief als formatief zijn en vraagt om zorgvuldige aandacht voor gelijkheid, privacy en redelijke aanpassingen voor studenten met verschillende behoeften.