ontstekingsafwijkingen

Ontstekingsafwijkingen verwijzen naar veranderingen in weefsel die het gevolg zijn van een ontstekingsreactie. Ontstekingen kunnen worden veroorzaakt door infectie, weefselbeschadiging of auto-immuunprocessen en kunnen overal in het lichaam voorkomen, zoals op de huid, in slijmvlies, in gewrichten, longen, botten en organen.

Op basis van duur worden ontstekingsafwijkingen onderverdeeld in acute en chronische ontstekingen. Acute ontsteking is kortdurend en gekenmerkt door pijn, roodheid, warmte, zwelling en soms functieverlies. Chronische ontsteking duurt langer en gaat gepaard met weefseldestructie en littekenvorming. Oorzaken zijn onder meer bacteriële of virale infecties, auto-immuunreacties, allergische responses en trauma.

Veelvoorkomende voorbeelden zijn ontstekingen van de huid (eczeem, cellulitis), in de luchtwegen (bronchitis, longontsteking), in gewrichten (reumatoïde artritis) en in botten en tanden (inflammatoire afwijkingen rondom worteluitgangen, osteomyelitis). In de tandheelkunde worden ontstekingsafwijkingen vaak gezien als periapicale ontsteking en parodontale ontsteking, die radiografisch of klinisch kunnen worden herkend.

Diagnose gebeurt via klinisch onderzoek, radiologische beeldvorming (röntgenfoto’s, CT of MRI), en laboratoriumonderzoek (CRP, BSE, leukocytose). Soms is weefselbiopsie nodig om de oorzaak vast te stellen.

Behandeling richt zich op het aanpakken van de onderliggende oorzaak: antibiotica bij bacteriële infectie, anti-inflammatoire medicatie, immunomodulerende therapie bij auto-immuunziekten, en bij lokale ontstekingen drainage of chirurgie. Prognose hangt af van de oorzaak, duur en aantasting van weefsel; vroege behandeling verbetert vaak het herstel.

Preventie omvat goede wondzorg, tijdige behandeling van ontstekingen, vaccinaties waar relevant en het beheersen van risicofactoren zoals roken en diabetes.