ongevoeligheid

Ongevoeligheid is een term die verwijst naar vermindering of afwezigheid van sensorische waarneming of van emotionele respons. In medische context kan het gaan om lichamelijke ongevoeligheid: het onvermogen om aanraking, druk, temperatuur of pijn waar te nemen. In bredere zin wordt ook gesproken van emotionele ongevoeligheid, een gebrek aan affectieve respons of empathie.

Oorzaken van lichamelijke ongevoeligheid zijn onder meer zenuwbeschadiging door diabetes, perifere neuropathie, ruggenmergletsel, beroerte en multipel sclerose (MS). Ook schade aan zenuwen door verwonding, infecties of intoxicatie (bijvoorbeeld alcoholgebruik of bepaalde medicijnen) kan ongevoeligheid veroorzaken. Tekorten zoals vitamine B12-tekort en hypothyreoïdie kunnen hieraan bijdragen. Congenitale of erfelijke aandoeningen vormen zeldzame oorzaken, zoals congenitale sensorische neuropathie.

Diagnose gebeurt meestal via geschiedenis en lichamelijk neurologisch onderzoek, gevolgd door aanvullende onderzoeken zoals gevoels- en temperatuurtesten, zenuwgeleiding en elektromyografie (EMG/NCS) en beeldvorming. Behandeling is afhankelijk van de onderliggende oorzaak: optimaliseren van de behandeling van diabetes of MS, revalidatie, pijnbestrijding en preventie van letsels bij beschadigde gebieden. Voor emotionele ongevoeligheid kan psychologische begeleiding en sociale- of mentale ondersteuning helpen.

Gevolgen van ongevoeligheid kunnen bestaan uit een verhoogd risico op verwondingen en complicaties door gebrek aan gevoelswaarneming. In sociale of relationele contexten kan emotionele ongevoeligheid leiden tot minder respons op signalen uit anderen. Differentiatie met hypoesthesie (verminderd gevoel) en anesthesie (volledige gevoelloosheid) is klinisch relevant.