mitologie

Mitologie is de verzameling van mythen en de bijbehorende tradities die een cultuur gebruikt om het ontstaan van de wereld, het bestaan van goden en helden, en de betekenis van het menselijk bestaan te verklaren. De term komt uit het Grieks: mythos betekent verhaal en logos leer of studie; via het Nederlandse gebruik verwijst mitologie naar de studie en verzameling van mythische verhalen.

Mythen geven wereldbeelden, normen en rituelen weer en fungeren vaak als legitimatie van sociale orde en collectieve identiteit. Ze ontstaan uit mondelinge tradities en worden vaak later in schrift vastgelegd, bijvoorbeeld in epische poëzie, kronieken of religieuze teksten. Het onderscheid tussen mythe, legende en volksverhaal kan per cultuur verschillen, maar mythen worden doorgaans gezien als oorsprongsverhalen en kosmologische verklaringen.

Grote tradities waarin mitologie een centrale rol speelt, omvatten oude Griekse en Romeinse mythologie, Noord- en West-Europese mythologie (bijv. Keltisch), Indiase (hindoeïstisch), Oost-Aziatische (Chinees en Japans), en inheems Amerikaanse en Afrikaanse tradities. Elke traditie bevat goden, helden, schepsels, en vaak een epic quest of kosmische strijd. Veel thema's - schepping uit chaos, heldhaftige daden, zielenreis en morele lessen - komen wereldwijd voor, maar krijgen vorm door de specifieke cultuur.

Onderzoek naar mitologie behoort tot de vergelijkende mythologie, folkloristiek en antropologie. Bronnen omvatten literaire werken, oude poëzie, iconografie en hedendaagse mondelinge tradities. In de moderne tijd blijven mythische verhalen bestaan en dragen bij aan literatuur, kunst en populaire cultuur, terwijl ze inzicht geven in de waarden en geschiedenis van samenlevingen.