lithificeert

Lithificeert is de term uit de geologie voor het proces waarbij losse sedimenten veranderen in sedimentgesteente door lithificatie. Dit proces omvat meestal verdichting (compaction) en cementatie (cementation) en vindt plaats tijdens diagenese, de reeks chemische en fysische veranderingen nadat sediment is afgezet.

Verdichting ontstaat door toegenomen druk op het sediment, waardoor het poreus volume afneemt en de porositeit vermindert. Dit drukt de korrels dichter op elkaar en maakt het sediment minder los. Cementatie houdt in dat minerale stoffen uit grondwater in de poriën precipiteren en de losse korrels aan elkaar verbinden. Veel voorkomende cementen zijn kwarts (siliciumdioxide, SiO2), calciet (CaCO3) en dolomiet (CaMg(CO3)2); soms vereenvoudigen fosfaat- of ijzerhoudende mineralen de binding.

In de lithificatie spelen zowel chemische als biologische processen een rol. Biogene activiteit kan de samenstelling van het poreuze water beïnvloeden en biogeen kalkcementen vormen. De mate en aard van lithificatie bepalen uiteindelijk de mechanische eigenschappen van het gesteente, zoals sterkte, porositeit en doorlaatbaarheid, wat van belang is voor waterbeheer en hydrocarbonensector.

Voorbeelden van lithificeerde sedimentgesteenten zijn zandsteen (veelal met kwartscement), siltsteen en leemsteen bij fijne sedimenten, evenals kalksteen die uit kalkhoudende sedimenten of biogene afzettingen ontstaat. Ook chemische en mechanische processen kunnen leiden tot chert of fossielrijk gesteente. De term verwijst dus naar het proces waardoor losse sedimenten eindigen als vast gesteente.