kobaltchroomlegeringen

Kobaltchroomlegeringen, ook wel Co-Cr-legeringen genoemd, vormen een familie van metalen die voornamelijk bestaan uit kobalt en chroom, met toevoegingen zoals molybdeen, tungsten, koolstof en silicium. In de tandheelkunde en orthopedie wordt vooral de Co-Cr-Mo-klasse toegepast, en zijn Ni-vrije varianten beschikbaar voor patiënten met nickelallergie.

Belangrijke eigenschappen zijn hoge treksterkte en stijfheid, uitstekende slijtage- en corrosiebestendigheid bij lichaamstemperatuur, en een goede biocompatibiliteit dankzij een passieve chromiumoxidelijn. De exacte legering zorgt voor verschillen in taaiheid, slijtvastheid en corrosieweerstand: toevoegingen zoals molybdeen of tungsten verhogen de corrosiebestendigheid en taaiheid, koolstof en silicium kunnen slijtvastheid verbeteren. De dichtheid ligt rond 8,3 g/cm3 en de elasticiteitsmodulus bevindt zich meestal tussen ongeveer 210 en 230 GPa.

Productie en verwerking verlopen via verschillende routes. Traditioneel worden Co-Cr-legeringen gegoten voor tandheelkundige frameworks door investeringsgietwerk, maar ze kunnen ook worden gesmeed en bewerkt met CNC- of CAD/CAM-technieken. Moderne toepassingen maken gebruik van additieve fabricage zoals Direct Metal Laser Sintering (DMLS) voor implantaten en complexe onderdelen, wat flexibiliteit en nauwkeurigheid biedt.

Toepassingen omvatten in de tandheelkunde kroon- en brugwerk, frameworks voor gedeeltelijke prothesen en andere hoogwaardige tandheelkundige restauraties. In de orthopedie worden Co-Cr-legeringen toegepast in heup- en kniecomponenten waar hoge treksterkte en slijtageweerstand vereist zijn. Hoewel de biocompatibiliteit over het algemeen goed is, kunnen bij lange termijnimplantaten metaalionen vrijkomen, afhankelijk van chemische omgeving en slijtagegraad. Ni-vrije varianten helpen allergierisico’s te verminderen.