institueren

Institueren is een werkwoord in het Nederlands met de betekenis: formeel vestigen, oprichten of vastleggen van een instelling, regeling of structuur, zodat regels, procedures of bevoegdheden officieel worden vastgelegd. Het woord komt uit het Franse instituer, via het Latijn institutere (oprichten, plaatsen).

Gebruikelijk is dat instituereren verwijst naar het formeel opzetten of erkennen van een lichaam of systeem door een overheid of organisatie, of naar het invoeren van regels of een werkwijze. Het impliceert meestal een officiële, juridische of administratieve handeling. Het kan synoniem zijn aan oprichten, vestigen of instellen, maar heeft vaak een formeler of duurder karakter.

Verschillen met andere werkwoorden: institue ren is vaak formeler dan oprichten (een entiteit creëren) of instellen (aarden of aanstellen). In dagelijkse taal wordt vaak gekozen voor minder zware termen; in juridische of beleidskaders doet instituer echter wel de juiste nuance van formele instelling en erkenning op.

Voorbeelden: De regering besloot een commissie te institueren om de situatie te onderzoeken. Het institueren van een nieuw fonds markeert een formele uitbreiding van de financieringsstructuur.

Grammaticaal: Infinitief is institueren, voltooid deelwoord is geïnstitueerd. Verwante begrippen zijn institutie, instelling, en termen als instellen, oprichten en vestigen.