hetzwaarste

Het zwaarste is de superlatieve vorm van het Nederlandse bijvoeglijk naamwoord zwaar, dat zwaar of ernstig kan betekenen. Het duidt op de hoogste mate van zwaarte binnen een bepaalde groep of vergelijking. In het dagelijks taalgebruik wordt het vaak gebruikt met een bepaald lidwoord, bijvoorbeeld het zwaarste object, het zwaarste gewicht of het zwaarste argument.

Grammaticaal gezien wordt de superlatief gevormd met de uitgang -ste. De combinatie krijgt meestal een bepaald lidwoord (de of het), afhankelijk van het onderliggende zelfstandig naamwoord: de zwaarste doos, het zwaarste huis, de zwaarste auto. In predicatieve zinsbouw kan men zeggen: Dit pakket is het zwaarste van de hele stapel. In attributieve positie voorafgaand aan een zelfstandig naamwoord blijft de vorm zwaarste consistent: de zwaarste last, de zwaarste taak.

De term kan zowel letterlijk als figuurlijk worden gebruikt. Letterlijk verwijst het naar gewicht: “het zwaarste object weegt tientallen kilo’s.” Figuratief kan het betrekking hebben op ernst of intensiteit: “het zwaarste bezwaar tegen het plan” of “het zwaarste argument in de discussie.”

Spelling en varianten. De standaardenaam is twee woorden: het zwaarste (of de zwaarste, afhankelijk van het grammaticale geslacht van het zelfstandig naamwoord). De aaneengeschreven vorm hetzwaarste komt niet vaker voor in standaard Nederlands en wordt doorgaans als ongebruikelijk beschouwd; mogelijk verschijnt het wel in titels, slogans of foutieve spelling.

Etymologie. Zwaar is een basaal Nederlands woord met verwante vormen in andere West-Germaanse talen (zoals Duits schwer). De -ste-ontleding is een gebruikelijke wijze om het uiterste van een eigenschap uit te drukken.