fotografie

Fotografie is de kunst en techniek van het vastleggen van beelden door middel van licht. De term is afgeleid van het Griekse photos (licht) en graphein (schrijven of tekenen). Een foto ontstaat wanneer licht een lichtgevoelige film, plaat of digitale sensor belicht, waarna het beeld kan worden gereproduceerd en gedeeld.

De geschiedenis van fotografie begon in de 19e eeuw met experimenten die leidden tot permanente afbeeldingen. Niépce maakte in de jaren 1820 de eerste afbeelding, Daguerre ontwikkelde in 1839 de daguerreotype, en Talbot leverde kalotypes. In de daaropvolgende decennia kwam rolfilm in gebruik, gevolgd door de opkomst van digitale sensoren in de jaren negentig.

De basisonderdelen van fotografie zijn de camera en de belichting, samengevat in de belichtingsdriehoek: sluitertijd, diafragma en ISO. Sluitertijd bepaalt de belichtingstijd; diafragma regelt de lichtsterkte en de scherptediepte; ISO geeft de sensorgevoeligheid. Lenzen beïnvloeden perspectief en beeldkwaliteit. RAW en JPEG zijn veelgebruikte beeldindelingen, vooral in digitale fotografie.

Fotografie kent diverse genres, zoals documentaire, portret, landschap, straatfotografie en macro. Succesvolle beelden hangen af van compositie en licht, met technieken zoals de regel van derden, leidende lijnen en variatie in scherptediepte. Professionele fotografen gebruiken soms aanvullende hulpmiddelen zoals statieven of kunstmatig licht.

Fotografie heeft een belangrijke culturele en praktische rol, van journalistiek en kunst tot wetenschap. Ze roept vragen op over auteursrechten, privacy en authenticiteit, en vereist aandacht voor archivering, metadata en verantwoord bewerken.