erfgoedstichtingen

Erfgoedstichtingen zijn niet-commerciële stichtingen in het Nederlandse recht die als doel hebben erfgoed te beschermen, beheren en toegankelijk te maken voor het publiek. Ze richten zich op tastbaar erfgoed zoals monumentale gebouwen, museale collecties en archieven, maar kunnen ook aandacht besteden aan immaterieel erfgoed zoals tradities en lokale geschiedenis. Doordat zij vaak een specifieke set van objecten, locaties of regio’s onder hun hoede hebben, functioneren ze als specialistische erfgoeddragers die publieke waarden willen waarborgen.

De juridische vorm van een erfgoedstichting is meestal die van een stichting in de zin van het Burgerlijk Wetboek. Een stichting heeft geen leden en wordt bestuurd door een of meerdere bestuurders. Het vermogen is bestemd voor het doel dat in de statuten is vastgelegd; winstgeving mag geen doel bij de uitkering aan oprichters of bestuurders zijn. Stichtingen kunnen activiteiten ontplooien met het oog op behoud, restauratie, documentatie, tentoonstellingen en educatie, en kunnen eigendom beheren of objecten beheren namens anderen.

Financiering komt doorgaans uit subsidies, legaten, giften, sponsoring en inkomsten uit toegangskaartjes of verhuur van ruimtes. Veel erfgoedstichtingen dragen bij aan de publieke toegang en kennisdeling door publieksprogramma’s, publicaties, onderzoek en digitalisering van collecties. Sommige stichtingen hebben de status van Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI), wat fiscale voordelen biedt voor giften en schenkingen.

Samenwerking met overheden, musea, archieven, universiteiten en lokale gemeenschappen is gebruikelijk. Erfgoedstichtingen vormen zo een belangrijke schakel in het behoud en de toegankelijkheid van cultureel erfgoed voor huidige en toekomstige generaties.