deproteisering

Deproteisering, ook wel deproteinizering genoemd, is het proces waarbij eiwitten uit een materiaal of oplossing worden verwijderd of afgebroken. Het doel is meist het verlagen van het eiwitgehalte, het verbeteren van zuiverheid of het beïnvloeden van eigenschappen zoals textuur, viscositeit of allergenengehalte. De methode en mate van verwijdering hangen af van het uitgangsmateriaal en de gewenste eindtoestand.

Veelgebruikte benaderingen zijn fysisch, chemisch en enzymatisch van aard. Fysische methoden omvatten centrifugatie, filtratie, coagulatie en precipitatie, vaak gevolgd door scheiding op basis van grootte of aggregatie. Precipitatie kan bijvoorbeeld plaatsvinden door pH- of zoutveranderingen, waarmee eiwitten uitkristalliseren of neerslaan. Chemische methoden betreffen regulering van pH of de toevoeging van zuren, basen of zouten (salting out) om eiwitten te denatureren en neer te laten slaan. Enzymatische deproteisering maakt gebruik van proteasen die eiwitten in kleinere peptiden of aminozuren afbreken. Adsorptie en membranprocessen zoals ionenuitwisseling, actieve kool en ultrafiltratie vervolledigen vaak de operatie.

Toepassingen komen voor in de voedingsindustrie (bijvoorbeeld deproteinisering van maïszetmeel of melkstroom om specifieke componenten te isoleren), in biotechnologische en chemische productie (purificatie van polysacchariden, nucleïnezuren of farmaceutische ingrediënten) en in laboratoriumprocedures voor moleculaire biologische analyses (waar eiwitten uit monsters worden verwijderd tijdens extractieprocedures). Belangrijke aandachtspunten zijn selectiviteit, verlies van gewenste componenten, kosten en residuen van gebruikte gels of enzymen.