bodembewerkingen

Bodembewerkingen zijn agrarische handelingen waarbij de bovenste bodemlaag wordt bewerkt met als doel de bodemstructuur en -bedrijf te verbeteren, onkruid te bestrijden, waterinfiltratie en beluchting te bevorderen en wortelgroei te optimaliseren. Ze komen voor in akkerbouw en tuinbouw en variëren in intensiteit en techniek, afhankelijk van bodemsamenstelling, gewas en klimaatomstandigheden.

Onderverdeeld in primaire en secundaire bodembewerkingen. Primaire bewerkingen, zoals ploegen, frezen en (diep)ploegen, dienen om de A-horizon los te maken, materiaal te mengen en een zaaibed te creëren. Secundaire bewerkingen, zoals eggen en lichte frezen of schijveneg, richten zich op vlakmaken, losse bovenlaag afwerken en onkruidreductie vlak voor zaaien of opkomst.

Proces en gereedschap: ploegen, frezen, diepploegen, schijveneg, subsoiler, cultivator en zaaibedbereider. Sommige bewerkingen zijn invertief (ploegen) waarbij de bovenlaag omgedraaid wordt; andere zijn niet-invertief (frezen, eggen) en mengen of losmaken zonder omkering.

Impact en duurzaamheid: bodembewerkingen beïnvloeden bodemleven, structuur, en organische stof. Intensieve ploegen kunnen leiden tot bodemverdichting en erosie bij ongunstige omstandigheden, terwijl conserverende bodembewerking of verminderd tillage en no-tillpraktijken erosie en koolstofverlies kunnen beperken en biodiversiteit bevorderen, hoewel zaaibedstrategie en vochtbalans cruciaal blijven.

Toepassing en planning: de timing is afhankelijk van gewas en vocht; te natte bodems vermijden; gewasrotatie, mulchen en bodemonderhoud zijn onderdelen van een duurzaam bodembewerkingsbeleid. Lokale regelgeving en landbouwpraktijken kunnen de keuzes beïnvloeden.