bevooroordeeldheid

Bevooroordeeldheid, ook wel bekend als vooringenomenheid of bias, verwijst naar een oneerlijke voorkeur of afkeer voor of tegen een persoon, groep, of idee, vaak gebaseerd op stereotypen in plaats van op redelijke overwegingen. Deze voorkeuren kunnen zowel bewust als onbewust zijn. Onbewuste bevooroordeeldheid, ook wel impliciete bias genoemd, kan invloed hebben op onze gedragingen en beslissingen zonder dat we ons daarvan volledig bewust zijn.

Er zijn verschillende vormen van bevooroordeeldheid. Sociale bevooroordeeldheid kan ontstaan door lidmaatschap van een groep, waarbij men de eigen groep (in-group) positiever beoordeelt dan andere groepen (out-groups). Cognitieve bevooroordeeldheid is gebaseerd op denkfouten of mentale shortcuts die het beoordelingsvermogen kunnen beïnvloeden. Voorbeelden hiervan zijn de bevestigingsbias, waarbij men informatie zoekt die de eigen overtuigingen ondersteunt, en de beschikbaarheidsheuristiek, waarbij men de waarschijnlijkheid van een gebeurtenis inschat op basis van hoe gemakkelijk voorbeelden ervan beschikbaar zijn in het geheugen.

Bevooroordeeldheid kan leiden tot discriminatie en onrechtvaardigheid in diverse maatschappelijke domeinen, zoals werkgelegenheid, rechtspraak en onderwijs. Het erkennen en aanpakken van bevooroordeeldheid is een belangrijk aspect van het streven naar gelijkheid en billijkheid. Bewustwording van de eigen mogelijke vooringenomenheid en het actief zoeken naar diverse perspectieven zijn stappen die genomen kunnen worden om de impact ervan te verminderen.