bedroeven

Bedroeven is een Nederlands werkwoord met als basisbetekenis iemand verdriet doen, teleurstellen of op meerdere manieren met droefheid belasten. Het kan gaan om een directe emotionele reactie op nieuws, gebeurtenissen of uitslagen, maar ook om het veroorzaken van teleurstelling bij iemand anders.

Grammaticaal is bedroeven een overgankelijk werkwoord: het vereist een direct object dat aangeeft wie er verdrietig wordt. Een voorbeeld is: Het nieuws bedroefde haar. Het voltooid deelwoord is bedroefd, en met hulpwerkwoord kan men zeggen: Het nieuws heeft haar bedroefd gemaakt. In aanhouding en verleden tijd komen vormen voor als bedroefde (verleden tijd) of bedroefd (voltooid deelwoord). In het hedendaagse taalgebruik wordt vaak ook de combinatie “bedroevend” gebruikt als bijvoeglijk naamwoord om een situatie te beschrijven, bijvoorbeeld “een bedroevende toestand”.

Etymologie en nuance: het werkwoord is afgeleid van de basisbetekenis van droevig zijn, met het voorvoegsel be- dat een causatieve of intensiverende functie heeft. Bedroeven geeft doorgaans een sterke emotionele reactie weer, en kan zowel op individuen als op groepen van toepassing zijn. Het heeft een formeler of soms ernstiger karakter dan synoniemen als teleurstellen of verdriet doen.

Verwante termen en contrasten: teleurstellen duidt vaker op onvervulde verwachtingen, terwijl een woord als verdriet doen of bedroefd maken de focus op de emotionele impact legt. Tegenovergestelde effecten zijn bijvoorbeeld blij maken of opbeuren.