arbeidscapaciteit

Arbeidscapaciteit is het vermogen van een persoon om werk te verrichten, rekening houdend met de eigen gezondheid, vaardigheden en de arbeidsomgeving. In beleid en arbeidsongeschiktheidszorg verwijst de term vaak naar de mate waarin iemand geschikt is voor (betaald) werk, onder bepaalde arbeidsvoorwaarden en met eventuele aanpassingen. Verschillende instanties, zoals overheidsdiensten en verzekeringsinstellingen, gebruiken het begrip bij het beoordelen van recht op uitkeringen, re-integratiekansen en aangepaste arbeid.

De arbeidscapaciteit wordt bepaald door een combinatie van factoren: fysieke mogelijkheden (kracht, uithoudingsvermogen, mobiliteit); cognitieve en psychische functies (concentratie, geheugen, stressbestendigheid); kennis en vaardigheden; en de arbeidsomgeving, zoals werktijden, takencomplexiteit en beschikbaarheid van hulpmiddelen of aanpassingen. Ook persoonlijke omstandigheden zoals leeftijd, opleiding, werkervaring en gezondheidstoestand spelen een rol. Arbeidsvermogen kan tijdelijk variëren door ziekte, behandeling of herstel.

Beoordeling van arbeidscapaciteit gebeurt door integrale afweging van medische signalen en arbeidsspecifieke factoren. Instrumenten en procedures variëren per land en instelling, maar omvatten vaak medische rapporten, functievergelijkingen en input van de werkgever of arbeidsdeskundigen. In veel systemen bepaalt de beoordeling welke werkzaamheden passend zijn, welke re-integratieactiviteiten nodig zijn en of en onder welke voorwaarden recht bestaat op uitkeringen of ondersteuning bij terugkeer naar betaald werk.

Het begrip is ook relevant voor werkgevers die met arbeidsbeperking te maken hebben. Doel is om geschikte aanpassingen of taken te bieden en zo arbeidsparticipatie te bevorderen. Goed beheer van arbeidscapaciteit vereist tijdige signalering, re-integratietrajecten en samenwerking tussen medewerker, medisch professionals, werkgever en instanties.