Weefselgewichtsfactoren

Weefselgewichtsfactoren, in het Engels tissue weighting factors, zijn dimensieloze getallen die in de radioprotectie worden gebruikt om de relatieve bijdrage van verschillende weefsels aan het totale stralingsrisico te beschrijven. Ze maken deel uit van het concept van de effectieve dosis en worden toegepast om de gezondheidsrisico’s van straling bij de mens te vergelijken en te beperken.

De effectieve dosis E wordt berekend als E = sum_T w_T · H_T, waarbij H_T de equivalent dose is die in het weefsel T is ontvangen. De equivalente dosis H_T op zijn beurt wordt bepaald als H_T = D_T · w_R, met D_T de absorberende dosis in weefsel T en w_R de gevoeligheidsfactor voor het stralings-type. De weefselgewichtsfactoren w_T geven weer hoe gevoelig een weefsel is voor kanker- of erfelijk risico als gevolg van ioniserende straling. Ze zijn dus gerelateerd aan lange termijn risico’s voor de bevolking en worden gebruikt bij bescherming van werknemers en het publiek.

Wie bepaalt en bijwerkt de factoren? De International Commission on Radiological Protection (ICRP) publiceert en herziet jaarlijnen en tabellen met w_T, met de bekende benadering uit de ICRP-rec omgevingsrichtlijnen (onder meer ICRP 103). De exacte waarden en de samenstelling van de weefsels in de tabellen kunnen variëren naargelang nieuw epidemiologisch en biologisch bewijs.

Praktisch gezien worden weefselgewichtsfactoren gebruikt om dosisplannen en beschermingsmaatregelen te evalueren, bijvoorbeeld bij medische beeldvorming en stralingsbeveiliging, waar ze helpen afwegen welke weefsels zwaarder meewegen bij het bepalen van optimale, veilige stralingsniveaus. Ze zijn bedoeld als population-based indicatoren en houden rekening met inherente uncertainties en variabiliteit tussen individuen.