Termijnhandelingen

Termijnhandelingen zijn financiële contracten die betrekking hebben op toekomstige levering of afwikkeling tegen een vastgestelde prijs of voorwaarden. Ze stellen partijen in staat prijsrisico te beheren of te speculeren op toekomstige bewegingen van onderliggende waarden zoals grondstoffen, valuta’s, rentetarieven of aandelen. De contracten hebben doorgaans een vervaldatum in de toekomst en kunnen worden gekocht, verkocht of gewijzigd voor hedging of beleggingsdoeleinden.

Soorten termijnhandelingen omvatten forwards (OTC, op maat gemaakt en niet genoteerd op een beurs), futures (beursgenoteerde, gestandaardiseerde contracten met dagelijkse afwikkeling via mark-to-market en margin), opties (recht om te kopen of verkopen tegen een vooraf bepaalde prijs) en swaps (bijvoorbeeld rente- of valutawisselingen). Veel futures en opties worden verhandeld op beurzen en via clearinghouses, wat tegenpartijrisico vermindert.

Gebruikers en doeleinden: bedrijven gebruiken termijnhandelingen om prijsrisico te beperken bij inkoop of verkoop van grondstoffen, valuta’s of renteproducten; beleggers en speculanten nemen posities in om te profiteren van prijsveranderingen. Termijnhandel draagt bij aan prijsontdekking en liquiditeitsvoorziening in markten.

Mechanismen en risico’s: bij beursgenoteerde termijnhandelingen gelden marginvereisten en vaak een dagelijkse mark-to-market afwikkeling; bij forwards is er meer op maat gemaakte contractering en een hoger tegenpartijrisico. Risico’s omvatten hefboomwerking, tegenpartijrisico, basisrisico, liquiditeitsrisico en mogelijke complexiteit. Toezicht en regelgeving variëren per land en omvatten vaak beurs- en clearingverplichtingen en EU-kaders zoals MiFID II en EMIR.

Termijnhandelingen komen voor in sectoren zoals energie, landbouw, valuta en rentederivaten en spelen een zentrale rol in risicobeheer en marktontwikkeling.