Systeemaanroepen

Een systeemaanroep (system call) is een mechanisme waardoor een proces in gebruikersmodus diensten van het besturingssysteem kan aanvragen. Systeemaanroepen vormen de officiële interface tussen user space en kernel space en geven gecontroleerde toegang tot bronnen en diensten zoals bestanden, netwerken, geheugen en I/O-apparaten. Een programma roept meestal een wrapper aan in de C library (bijvoorbeeld open, read, write, close, fork, mmap) die op zijn beurt de echte systeemaanroep aanroept met de juiste parameters. De kernel voert de gevraagde taak uit en stuurt een resultaat terug of een foutmelding.

Technisch gezien beperkt de kernel welke operaties vanuit gebruikersmodus mogen worden uitgevoerd. De oproep leidt tot een overgang naar kernelmodus, waar de kernel de parameters verifieert, de gevraagde dienst uitvoert en een resultaat teruggeeft. De exacte implementatie is afhankelijk van het besturingssysteem en de hardware: op x86 gebruikte men in het verleden een software-interrupt (bijv. int 0x80), op moderne systemen bevinden zich speciale instructies zoals syscall of sysenter/sysexit; op ARM wordt SVC gebruikt. Elke systeemaanroep heeft een nummer en een set argumenten die via registers of een geheugenplaats worden doorgegeven.

Veelvoorkomende systeemaanroepen betreffen bestandsbeheer (open, read, write, close, stat), geheugenbeheer (mmap, brk), procesbeheer (fork/clone, execve, exit), communicatie (pipe, socket), en apparaathandel. Beveiliging en toegangsbewaking worden afgedwongen door de kernel, vaak via gebruikersrechten en beveiligingsmechanismen zoals permissies, namespaces of capability-based beveiliging.

Systeemaanroepen zijn de kern van interactie tussen software en het besturingssysteem en beïnvloeden zowel functionaliteit als prestaties van een systeem.