Strafbaarverklaring

Strafbaarverklaring is een term uit het Nederlandse strafrecht die letterlijk betekent het verklaren van strafbaarheid. Het verwijst naar het oordeel of de beslissing waarin wordt vastgesteld dat een bepaalde handeling of gedraging strafbaar is onder de wet, of dat een persoon strafrechtelijk aansprakelijk is voor die handeling.

De term kan op meerdere niveaus voorkomen. In wettelijke bronnen kan zij verwijzen naar de legislatieve stap waarbij een handeling strafbaar wordt verklaard door een wetswijziging of nieuw wetsartikel. In het strafrechtelijke proces verwijst zij naar de uitkomst waarin de rechtbank of het openbaar ministerie oordeelt dat de gedraging voldoet aan de elementen van een strafbaar feit. In zo’n context is strafbaarverklaring nauw verbonden met de vaststelling van schuld of aansprakelijkheid; de uiteindelijke strafoplegging vindt vervolgens plaats tijdens de veroordeling en sanctietoepassing.

Achtergrond en gevolg zijn essentieel: wanneer een handeling strafbaarverklaard wordt, ontstaat strafrechtelijke aansprakelijkheid. Dit kan leiden tot strafrechtelijke sancties zoals gevangenisstraf, geldboete of andere straffen, en kan een strafrechtelijk verleden tot gevolg hebben. Een strafbaarverklaring kan ook plaatsvinden in administratieve of civiele contexten waarin wordt aangegeven dat bepaald gedrag of bepaalde feiten onder de strafwet vallen.

Samengevat is strafbaarverklaring de formele vaststelling dat gedrag strafbaar is volgens het strafrecht en/of dat een persoon strafrechtelijk aansprakelijk kan worden gesteld. Het is een cruciale stap in het proces van strafbaarstelling en aansprakelijkheid, maar op zichzelf staat de uiteindelijke strafoplegging los van de verklaring van strafbaarheid.