Sterrenhemel

Sterrenhemel is de nachtelijke hemel zoals die zichtbaar is vanaf de aarde. Ze omvat sterren, planeten, de maan en andere hemellichamen die met het blote oog of met telescopen waarneembaar zijn, evenals de heldere achtergrond van de Melkweg en diffuse nevels die onder gunstige omstandigheden zichtbaar kunnen worden. De term verwijst bovendien naar de alledaagse ervaring van de hemel als een uitgestrekt, vaak stille ruimtelijke duur.

De belangrijkste zichtbare componenten zijn sterren en planeten, die als puntjes aan de hemel lijken te verschijnen, de maan die periodiek aanwezig is, en voorbijgaande verschijnselen zoals meteoren. Daarnaast bestaan er sterrenbeelden die mensen gebruiken om de hemel te oriënteren, evenals diffuse objecten zoals nevels en sterrenhopen die met verrekijker of telescoop beter waarneembaar worden.

De zichtbaarheid van de sterrenhemel wordt beïnvloed door meerdere factoren. De locatie (stedelijk gebied versus donker buitengebied), de tijd van het jaar en het tijdstip, en de maanfase spelen een grote rol. Weersomstandigheden en atmosfeer kunnen beeldkwaliteit beïnvloeden, maar vooral lichtvervuiling vermindert het aantal zichtbare sterren en kan zwakke objecten onzichtbaar maken. Donkere-hemelgebieden en beschermde gebieden proberen de lichtvervuiling te verminderen.

Waarnemen kan met een verrekijker of telescoop, maar begint vaak met basissterrenkundigheid en een sterrenkaart of app. Door eenvoudiger hulpmiddelen en rustige locaties kunnen beginners al snel verschillende sterrenbeelden en planeten herkennen. De sterrenhemel heeft historisch en wetenschappelijk belang gehad voor navigatie, tijdmeting en astronomie, en blijft onderwerp van zowel cultuurbeoefening als professioneel onderzoek. Behoud van donkere hemelgebieden en maatregelen tegen lichthinder zijn actuele aandachtspunten.