Rekeningafleggen

Rekeningafleggen is het proces waarbij een organisatie zijn financiële resultaten en het gevoerde beleid toelicht en verantwoording aflegt aan de betrokken belanghebbenden. Het doel is transparantie over wat er met geld en middelen is gebeurd en waarom bepaalde beleidskeuzes zijn gemaakt.

Het begrip wordt in verschillende sectoren gebruikt, waaronder de overheid, het bedrijfsleven en non-profitorganisaties. In publieke instellingen (zoals gemeenten of instellingen met overheidsfinanciering) ligt vaak een wettelijke verplichting om de jaarrekening en de beleidsverantwoording te publiceren en te laten controleren. Ook in private ondernemingen en stichtingen geldt doorgaans dat de jaarrekening en een verslag aan aandeelhouders, leden of donateurs worden voorgelegd.

De inhoud van rekeningafleggen omvat meestal de jaarrekening (balans, winst-en-verliesrekening, kasstroom) en een toelichtend verslag. Daarnaast verschijnt een verantwoording van beleid: ontwikkelingen in het jaar, afwijkingen van begroting, belangrijke risico’s en toelichting op beleidskeuzes. Bij publieke en veel private organisaties kan ook een onafhankelijk oordeel van een externe controleur vereist zijn.

Het proces omvat vaak voorbereiding door het management, interne controles, audit of verificatie door een externe accountant, goedkeuring door het bestuur en uiteindelijk publicatie aan de relevante organen of het publiek. De term heeft ook een bredere betekenis: het aanroepen van verantwoording over feiten, beslissingen of uitgaven door personen die rekenschap verschuldigd zijn aan anderen.