Reductiematen

Reductiematen zijn afmetingen die worden gehanteerd bij het verkleinen van een ontwerp, patroon of product ten opzichte van een referentiesize. Het begrip wordt veel toegepast in patroonvorming, productie en constructie om ervoor te zorgen dat het uiteindelijke product correct past bij de gewenste maat nadat het in verkleinde vorm is vervaardigd of gekopieerd. Reductiematen kunnen worden uitgedrukt als een percentage van de nominale maat of als afzonderlijke reductiefactoren per dimensie. Bij een uniforme reductie wordt elke dimensie vermenigvuldigd met dezelfde factor, bijvoorbeeld D_reduced = D_nominal × r; bij niet-uniforme reductie gelden verschillende factoren voor lengte, breedte en hoogte (en soms diepte).

Het praktische proces omvat meestal het kiezen van de referentiesize, het bepalen van de reductiefactoren, het toepassen van deze factoren op alle relevante afmetingen en vervolgens het controleren op pasvorm of functionele vereisten. In de mode- en textielindustrie helpen reductiematen bij het converteren van een basispatroon naar kleinere maten; in bouw en houtbewerking worden ze gebruikt om krimp en spanning te corrigeren; in giet- en metaalbewerking kan men reductiematen toepassen om onderdelen passend te maken.

Voordelen zijn onder meer een consistente pasvorm over meerdere maten en efficiënter ontwerp; nadelen omvatten mogelijke afwijkingen door materiaalgedrag, krimp of onzekerheden in schaal. Reductiematen staan in verband met verwante concepten zoals tolerantie, krimp en schaalfactoren, en vormen een hulpmiddel bij het nauwkeurig vertalen van ontwerpen naar gewenste, kleinere maten.