Overstromingsbronnen

Overstromingsbronnen zijn de oorzaken of bronnen die leiden tot overstromingen. Ze beschrijven welke natuurlijke of menselijke processen water in gebieden omhoog kunnen drukken tot niveaus die hoger zijn dan normaal. Het begrip wordt gebruikt bij overstromingsanalyses, risico-evaluatie en ruimtelijke planning.

De belangrijkste typen overstromingsbronnen zijn pluviale overstromingen, ontstaan door hevige of langdurige neerslag waardoor de afvoer van water het oppervlak niet kan verwerken; fluviatie overstromingen, door hoge rivierafvoer of opeenstapeling van neerslag in het stroomgebied waardoor rivieren buiten hun oevers treden; kust- en mariene overstromingen, veroorzaakt door stormvloeden, hoge getijden of zeestromingen die de kust binnendringen; en ijs- en sneeuwsmelt, waarbij snelle smelting of ijsophoping de afvoer in rivier- of beekdalen verhoogt. Daarnaast is uitval van waterbeheersingsinfrastructuur een belangrijke bron, zoals dijkbreuken, dam- of sluizenstoringen en storingen in pompen. Menselijke factoren, zoals verharding en veranderingen in landgebruik, kunnen de kans op en de ernst van pluviale en andere overstromingen vergroten.

Overstromingsbronnen kunnen afzonderlijk voorkomen maar ook in combinatie optreden. Een zware regenval kan bijvoorbeeld samen met een hoge rivierafvoer en een stijgende zeetijde leiden tot meerdere tegelijk optredende druk op dijken en kades. Klimaatverandering kan de frequentie en intensiteit van sommige bronnen beïnvloeden, wat de langetermijnplanning bemoeilijkt.

Beheer van overstromingsbronnen omvat risicobeoordeling, hydrologische en hydrodynamische modellering, monitoring van weersverwachtingen en waterstanden, en ruimtelijke planning met maatregelen zoals dijkversterking, ruimtelijke inpassing en efficiënte waterafvoer.