Opleiden

Opleiden is een werkwoord in het Nederlands dat verwijst naar het proces waarbij iemand kennis en vaardigheden verwerft met het doel een beroep of taak uit te voeren. Het gaat om gestructureerde activiteiten zoals uitleg, begeleiding en praktische oefening die leiden tot competente bekwaamheden. Het bijbehorende zelfstandig naamwoord is opleiding, dat kan verwijzen naar een formeel leerprogramma of naar de training zelf.

Opleiden komt van het prefix op- en het werkwoord leiden, met de gedachte iemand op te leiden of te brengen tot bekwaamheid. De term wordt vooral in onderwijs, bedrijfsleven en zorgsector gebruikt om het georganiseerde proces van competentieontwikkeling aan te duiden.

In onderwijs en op de arbeidsmarkt wordt opleiden toegepast op zowel algemene beroepsvorming als op specifieke vakken. Voorbeelden zijn artsenopleidingen, lerarenopleidingen en beroepsopleidingen in het middelbaar beroepsonderwijs. Vaak gaat het om een combinatie van theorie en praktijk, met stages of praktijkopdrachten waarin studenten competenties ontwikkelen.

Opleiden verschilt van onderwijs: opleiden richt zich vooral op het aanleren van concrete vaardigheden en houdings- en beroepscompetenties, terwijl onderwijs zich ook richt op verwerving van kennis en denkkaders. De term opleiding verwijst naar een formeel programma met een vastgesteld curriculum, en opleider naar degene die de training verzorgt.

In de huidige context wordt opleiden steeds vaker gezien als onderdeel van levenslang leren, met digitale middelen, blended learning en beoordeling van competenties als belangrijkste leerdoelen.