Ontwerpkwaliteit

Ontwerpkwaliteit is de mate waarin een ontwerp voldoet aan de doelen en de verwachtingen van gebruikers en andere betrokkenen. Het omvat niet alleen functionele geschiktheid, maar ook bruikbaarheid, betrouwbaarheid, veiligheid, esthetiek, produceerbaarheid, onderhoudbaarheid en duurzaamheid. Een hoge ontwerpkwaliteit draagt bij aan effectieve werking, lange levensduur, vernieuwde bruikbaarheid en tevreden gebruikers.

Belangrijke dimensies van ontwerpkwaliteit zijn onder meer functionaliteit en performance, bruikbaarheid en toegankelijkheid, betrouwbaarheid en veiligheid, onderhoudbaarheid en reikwijdte (of circulariteit/duurzaamheid), esthetiek en merkidentiteit, evenals producibiliteit en kostenbeheersing. In digitale producten speelt ook compatibiliteit en beveiliging een rol. Deze dimensies worden vaak gemeten en afgewogen op basis van eisen, normen en context.

Ontwerpkwaliteit ontstaat door een gerichte ontwerp- en evaluatiepraktijk. Kenmerkende benaderingen zijn human-centered design en participatief ontwerp, gecombineerd met iteratieve prototyping en testen. Methoden zoals usability testing, heuristische evaluaties, ergonomische beoordeling en levenscyclusanalyse dragen bij aan inzicht in kwaliteit. Daarnaast spelen kwaliteitsnormen en regelgeving een rol, bijvoorbeeld modellen zoals ISO-normen die kwaliteitseigenschappen beschrijven (bijv. functionaliteit, bruikbaarheid, betrouwbaarheid, onderhoudbaarheid en portability).

Contextueel is ontwerpkwaliteit afhankelijk van het toepassingsgebied, zoals industrieel ontwerp, UI/UX, bouw- of grafisch ontwerp. Het vereist evenwicht tussen wensen van gebruikers, technische haalbaarheid, kosten en tijdschema, zodat de oplossing betrouwbaar, veilig, efficiënt en aantrekkelijk blijft gedurende de hele levensduur.