Ongecontroleerde

Ongecontroleerde is een bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands dat betekent dat iets niet onder toezicht, niet gereguleerd of niet beheerst wordt. Het beschrijft situaties, processen of gedragingen die buiten de invloed of de macht van controle ontbreken.

Het woord komt vaak voor in termen zoals ongecontroleerde groei, ongecontroleerde uitgaven, ongecontroleerde migratie of ongecontroleerde verbranding. In deze combinaties geeft ongecontroleerde aan dat er weinig of geen toezicht of passende regels op dat verschijnsel van toepassing zijn. Het kan zowel positieve als negatieve situaties aanduiden, maar in de praktijk heeft het vaak een negatieve connotatie, zoals een gebrek aan stabiliteit of risico’s die uit de hand kunnen lopen.

Het onderscheid met verwante termen is subtiel. Onbeheersbaar verwijst vaker naar iets dat moeilijk of onmogelijk te sturen is, terwijl ongecontroleerde meer de afwezigheid van toezicht of regelgeving benadrukt op een bepaald moment of in een bepaalde context. Desalofte kan ongecontroleerde situatie in principe onder controle komen te staan bij verandering van regels of toezicht.

Gebruikelijk is dat ongecontroleerde zowel attributief als predicatief kan worden gebruikt. Voorbeelden: "ongecontroleerde uitgaven" (attributief) en "De uitgaven zijn ongecontroleerd" (predicatief). Het woord wordt breed toegepast in politiek, economie, milieu, overheid en media om situaties aan te geven die zonder adequate regulering of supervisie verlopen.

Zie ook controle, regulering, toezicht, beheersing.