Onderbenut

Onderbenut is een bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands dat aangeeft dat iets niet volledig benut wordt. Het begrip wordt soms ook als zelfstandig naamwoord gebruikt: onderbenutting. In economische en beleidscontexten verwijst onderbenutting naar de onderbenutting van middelen zoals arbeid, kapitaal of ruimte, waardoor potentieel beschikbare output of waarde niet wordt gerealiseerd.

In de economie en het bedrijfsleven wordt vaak gesproken over onderbenutte capaciteit of onderbenutte arbeidskrachten. In productie kan capaciteit onderbenut zijn wanneer machines niet volledig draaien door vraagschommelingen, ineffectieve planning of stilstand. In vastgoed en ruimtelijke planning kan leegstand leiden tot onderbenutte kantoor- of woonruimte. Ook in publieke sectoren kan onderbenutting ontstaan door inefficiënte processen of mismatches tussen aanbod en behoefte.

Oorzaken van onderbenutting zijn onder meer dalende of wisselende vraag, verouderde technologie, geografische of sectorale verstoringen, belemmeringen op de arbeidsmarkt, gebrek aan investeringen en een mismatch tussen vaardigheden en banen. De gevolgen zijn onder meer lagere productiviteit, gemiste groeikansen, hogere kosten per eenheid output en sociale kosten zoals regionale ongelijkheid en werkloosheid.

Metingen die vaak gerelateerd zijn aan onderbenutting omvatten capaciteitsbenutting (verhouding tussen gerealiseerde output en maximale mogelijke output) en benuttingsgraden voor gebouwen of ruimte (bezettingsgraad, leegstandspercentage). Beleidsmaatregelen richten zich op het vergroten van benutting door investeringen, innovatie, scholing en hergebruik van ruimtes, zodat potentieel dichter bij daadwerkelijke activiteit komt.