Natuurprocessen

Natuurprocessen zijn de krachten en gebeurtenissen die zonder menselijk ingrijpen in de natuur voorkomen. Ze ontstaan uit de werking van natuurwetten en spelen zich af op uiteenlopende tijdschalen en ruimtelijke niveaus, van seconden tot miljoenen jaren, van stenen tot hele landschappen.

De processen kunnen grofweg worden ingedeeld naar de aard van de omgeving: geofysische processen, geochemische en chemische processen, biologische processen, en atmosferische en hydrologische processen.

Geofysische processen betreffen beweging en wijziging van de aardkorst en gesteenten, zoals platentektoniek, aardplooing, aardbevingen, vulkanisme en verwering. Geochemische en chemische processen omvatten chemische verwering, oplosbaarheid van mineralen, rotsvorming en chemische veranderingen in oceanen en bodems, evenals fotosynthese en andere biochemische reacties in organismen. Biologische processen omvatten evolutie, populatiedynamiek, bestuiving, voedselketens en interacties tussen organismen. Atmosferische processen omvatten wolkvorming, neerslag, windsysteem en klimaatvariaties. Hydrologische processen betreffen de waterkringloop: verdamping, condensatie, neerslag, infiltratie, stroming en afvoer in rivieren en zeeën.

Deze processen beïnvloeden elkaar en geven verschijnselen zoals erosie, landschapsvorming, klimaatveranderingen en ecologische veranderingen. Ze variëren sterk in tempo en voorspelbaarheid en kunnen worden bestudeerd met wiskundige modellen en waarnemingen. Menselijke activiteiten beïnvloeden sommige natuurprocessen, bijvoorbeeld door klimaatverandering, veranderde waterlopen en verstoringen in ecosystemen, wat tot nieuwe interacties en risico’s leidt. Het begrijpen van natuurprocessen is van belang voor aardobservatie, hazard management en duurzaam land- en waterbeheer.