Mutueel

Mutueel is een bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands dat betekent “wederzijds” of “reciproker”. Het beschrijft relaties, verplichtingen of voordelen die tussen twee of meer partijen worden gedeeld of uitgewisseld, zodat elke partij bijdraagt aan en profiteert van de ander.

Het woord is verwant aan het Franse mutuel en het Engelse mutual; de etymologie gaat terug op het Latijnse mutuus, dat in de wortel van het woord een idee van uitwisseling of onderling doen dragen bevat. Door deze oorsprong ligt het begrip in verschillende vakvelden dicht tegen elkaar aan.

In de sociologie, rechtswetenschap en het alledaagse taalgebruik wordt mutueel gebruikt om wederzijdse verplichtingen of voordelen aan te duiden. Voorbeelden zijn onderlinge afspraken, wederzijdse bijstand of een mutueel verzekeringsverband. In de biologie is de gangbare term mutualisme; mutueel wordt zelden gebruikt, behalve in bredere beschrijvingen van relaties die beide partijen ten goede komen.

Daarnaast speelt mutueel begrip een rol in verzekeringen en zorg: in België bestaan mutualiteiten als zorgverzekeraars die kosten voor gezondheidszorg vergoeden; in andere contexten kan men spreken van onderlinge of mutualistische verzekeringsvormen die op solidariteit zijn gebaseerd. Het concept is daarmee bruikbaar om wederkerigheid en samenwerking tussen partijen te benoemen, of die nu civielrechtelijk, economisch of sociaal van aard zijn.

Zie ook: mutualisme, wederkerigheid, reciproiteit, mutualiteit.