Mesenterieën

Mesenterieën zijn dubbele lagen van peritoneum die delen van de darm aan de achterste buikwand bevestigen. Ze vormen een uitgebreide, plooiende plaat die de darm ophangt en tegelijkertijd een vezelrijke route biedt voor bloedvaten, zenuwen en lymfevaten. Doordat ze vet en bindweefsel bevatten, geven mesenterieën de darm draagvlak en smering, en maken ze mobiliteit en positionering binnen de buikholte mogelijk.

In de anatomie worden verschillende mesenterieën onderscheiden. De bekendste is het mesentery van de dunne darm (mesenterium intestinalis of mesenterie van de dunne darm), dat de jejunum en ileum vanaf de achterwand tot in de darmkronkel draagt. Daarnaast bestaan er mesenterieën voor delen van de dikke darm, zoals het transversale mesocolon en het sigmoïdmesocolon, en kleinere mesenterieën zoals het mesoappendix en het mesoduodenum. In embryo’s ontstaan zowel dorsale als ventrale mesenterieën; in de meeste delen van de darm blijft de dorsale mesenterie functioneren, terwijl de ventrale mesenterie beperkt blijft tot de foregut-structuren en uitlopers vormt zoals ligamenti en omenta.

Klinisch en historisch gezien zijn mesenterieën relevant bij aandoeningen zoals mesenterieke ischemie, waarbij de bloedtoevoer naar delen van de darm ernstig is verstoord; mesenteriale afwijkingen kunnen bijdragen aan darminsufficiëntie of volvulus. Ook mesenteriale ontstekingen of panniculitis komen voor. In recente anatomie-discussies is het mesenterie-concept uitgebreid tot een meer omvattend begrip van een continu peritoneaal orgaan, met implicaties voor chirurgie, beeldvorming en pathologie.