Mannelijkonzijdig

Mannelijkonzijdig is een termen uit de taalkunde die verwijst naar een grammaticale gendercategorie die in sommige talen of in historische beschrijvingen wordt gebruikt om een gecombineerde groep van mannelijk en onzijdig (neuter) aan te geven. Het woord is samengesteld uit mannelijke en onzijdige, en wordt gebruikt als label voor een systeem waarbij de onderscheiden genderverschillen tussen mannelijk en onzijdig samen worden behandeld of samenvallen, in tegenstelling tot een aparte feminine (vrouwelijk) klasse.

Het gebruik van de term is niet standaard in modern Nederlands grammatica. In hedendaagse Nederlandse beschrijving wordt doorgaans gesproken van mannelijk, onzijdig, en vrouwelijke alle drie afzonderlijk of, in het geval van veel woorden, van een 'de'-groep (gemeenschappelijke grammaticale gender) en een 'het'-groep (onzijdig). Mannelijkonzijdig verschijnt vooral in linguïstische en typologische discussies hierover hoe talen genders kunnen fuseren of hoe historische systemen zijn veranderd. De term dient dan ook primair als analyse-instrument en niet als beschrijving van een living, formeel erkend systeem in moderne standaardtalen.

Typologisch kan een mannelijkonzijdig systeem inhouden dat determiners, bijvoeglijke naamwoorden of andere congruentie-uitspraken gelijke vormgeving vertonen voor mannelijk en onzijdig, terwijl vrouwelijke vormen onderscheiden blijven. De exacte patroononderscheidingen kunnen per taal verschillen en zijn vaak onderwerp van reconstructie of beschrijving in historische taalkunde.

Samengevat verwijst mannelijkonzijdig naar een gecombineerde masculine-neuter categorie in sommige linguïstische analyses, als alternatief voor een drietalige (mannelijk-vrouwelijk-onzijdig) of een andere fusievorm van genders. Het is geen gangbare label in hedendaagse standaardgrammatica, maar wel een nuttig concept in vergelijking en reconstructie van gender systemen.