Levensstandaard

Levensstandaard is een maatstaf voor de algemene welvaart en het welzijn van een bevolking. In het publieke debat verwijst het meestal naar de mate waarin mensen kunnen voorzien in hun basisbehoeften en mee kunnen doen aan de samenleving. De levensstandaard omvat zowel materiële aspecten zoals inkomen en koopkracht als non-materiale factoren zoals gezondheid, onderwijs, woningkwaliteit en veiligheid.

Traditioneel wordt de levensstandaard gemeten met indicatoren als bruto binnenlands inkomen per hoofd, koopkracht, armoedepercentages en economische groei. In bredere beschouwingen worden ook gezondheid, levensverwachting, onderwijsniveau, woningtoegang, drinkwater en sanitaire voorzieningen, en sociale samenhang meegerekend. Internationale indices zoals de Human Development Index en de Gini-coëfficiënt worden vaak gebruikt om verschillen tussen landen te benoemen en de verdeling van welvaart aan te geven.

Het meten van levensstandaard kent uitdagingen. Koopkrachtpariteit is nodig voor internationale vergelijkingen, maar de kosten van wonen en diensten verschillen. Een hoog bruto binnenlands product per hoofd zegt niet automatisch iets over de gemiddelde levenskwaliteit of de verdeling ervan. Informele arbeid en non-materialistische factoren zoals geluk en veiligheid spelen ook een rol.

Beleid om de levensstandaard te verhogen richt zich op economische groei, maar ook op gelijkere verdeling van inkomsten, onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting en milieu. Discussies gaan vaak over duurzaamheid, druk op natuurlijke hulpbronnen en de balans tussen economische progressie en sociale samenhang.

Globaal gezien is de levensstandaard in welvarende landen hoger dan in veel minder ontwikkelde regio's, maar er bestaan grote verschillen tussen en binnen landen. Stijgende welvaart gaat gepaard met uitdagingen zoals ongelijkheid, gezondheidskloof en milieu-impact, waardoor een holistische benadering nodig is.