Landschapsverbindingen

Landschapsverbindingen zijn routes en structuren die verschillende landschappen met elkaar verbinden om de beweging van organismen en de uitwisseling van genetisch materiaal mogelijk te maken, en zo biodiversiteit en ecosysteemdiensten te behouden. Ze vormen onderdelen van een bredere groene infrastructuur die landschapoverschrijdende processen zoals migratie, pollinatie en genetische uitwisseling ondersteunt.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen structurele verbindingen, die de ruimtelijke samenhang bepalen (bijvoorbeeld langs landschapsranden, boslijnen en rivierlopen), en functionele verbindingen, die afhangen van het gedrag en de tolerantie van soorten voor de omgeving. Het begrip verwijst naar zowel fysieke structuren als naar de manier waarop dieren en planten daadwerkelijk door het landschap bewegen en zich verspreiden.

Typen verbindingen omvatten ecologische corridors (lange, brede routes), stepping stones (kleine patches die tussenliggende mogelijkheden bieden), bos- en houtwallen die delen van het landschap verbinden, rivier- en oeverkaders, en stedelijke groene infrastructuur zoals parken en groenstroken die een rol spelen in mobiliteit en klimaatbestendigheid.

In planning en beleid dienen landschapsverbindingen als doelwit in landschaps- en natuurbeleid, zoals Natura 2000, en in grootschalige groene infrastructuurprojecten. Ze dragen bij aan biodiversiteitsbehoud, pollinatie, genetische uitwisseling, klimaatregulering en veerkracht tegen extreme weersomstandigheden.

Beoordelingen maken gebruik van GIS-analyses, circuits-theorymodelling (Circuitscape), least-cost-path-methoden en veldobservaties om functionele en structurele connectiviteit te evalueren en te monitoren. Uitdagingen omvatten versnippering, privé-eigendom, conflicterend landgebruik, financiering en onzekerheden bij het meten van connectiviteit.

Zie ook biodiversiteit, groene infrastructuur, ecologische netwerken.