Landschapsherstel

Landschapsherstel is het doelbewuste proces van het herstellen van verstoorde of veranderde landschappen tot een meer zelfvoorzienende en veerkrachtige toestand door het herinrichten van ecologische processen, hydrologische regimes en de natuurlijke structuur en functie van het landschap. Het richt zich op het herstel van biodiversiteit, bodem- en waterkwaliteit, en van de culturele en recreatieve waarde van het landschap.

Praktische maatregelen omvatten onder meer het terugbrengen van natte, drainerende wetlands of veengebieden naar natuurlijke hydrologie; het herstellen van rivieren- of kusthydrologie door het reconenctioneren van overstromingsvlaktes en meanders; het herstellen van inheemse vegetatie en het verwijderen of beheersen van invasieve soorten; het verbeteren van bodemstructuur en nutriëntenkringlopen; bosbouw of aanplant waar passend; en het creëren of herstellen van leefgebiedcorridors om de ecologische connectiviteit te verbeteren.

Langdurig landschapsherstel heeft tot doel ecosysteemdiensten te herstellen, zoals biodiversiteit, koolstofopslag, waterregulatie, erosiepreventie, bestuiving en mogelijkheden voor natuurgebaseerde recreatie. Projecten worden doorgaans ontworpen op een landschapsmatig schaal en houden rekening met historische landschapspatronen, huidige maatschappelijke behoeften en toekomstige klimaatscenario’s.

Planning en uitvoering berusten op ecologische evaluatie, betrokkenheid van stakeholders en adaptief management. Monitoring en evaluatie zijn essentieel om te leren van uitkomsten en acties bij te stellen. Benaderingen kunnen vrijwillig zijn of verplicht onder natuurbehoud, landgebruiksplanning of klimaatadaptatiebeleid, en betreffen vaak samenwerking tussen overheden, landeigenaren, wetenschappers en organisaties.

Uitdagingen omvatten het waarborgen van langetermijnfinanciering, conflicten over landgebruik, invasieve soorten en onzekerheden over hersteltrajecten. Succes wordt doorgaans gemeten aan de hand van herstelde hydrologische werking, herstel van biodiversiteit, verhoogde landschapsconnectiviteit, verbeterde veerkracht tegen overstromingen en droogte, en versterkte culturele en recreatieve waarde.