Kneedbaar

Kneedbaar is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord dat wordt gebruikt om materialen te beschrijven die gemakkelijk gekneed of gevormd kunnen worden door de hand. In culinaire contexten verwijst het naar een deeg of beslag met een soepele, bewerkbare textuur, terwijl het in kunst, handwerk en materiaalwetenschap aangeeft dat een materiaal voldoende plasticiteit bezit om te worden gekneed en gevormd zonder te scheuren.

De kneadability van een materiaal wordt beïnvloed door factoren zoals vochtgehalte, vet- of oliegehalte, temperatuur, en de structuur van de ingrediënten of polymeren. Bij deeg zorgen hydratatie en glutenontwikkeling voor elasticiteit en veerkracht; bij klei en kunststofklei spelen water, wondmiddelen en additieven een rol. Een te droge of te vette samenstelling kan de kneedbaarheid verminderen en leiden tot scheuren of plakkerigheid.

Toepassingen van kneedbare materialen zijn wijdverspreid. In de bakkerij en patisserie wordt kneedbaar deeg gebruikt voor brood, pizza en gebak. In beeldende kunst en ambachtelijke praktijken worden kneedbare klei en plastische materialen gebruikt om vormen en sculpturen te realiseren. Ook in reparatie- en constructietoepassingen bestaan kneedbare composieten en putties die na het mengen hanteerbaar blijven voor modellering en afdichting.

Etymologie en gebruik: het woord is afgeleid van kneden (de handeling) en -baar (mogelijk, bruikbaar). Het wordt in het Nederlands vaak als descriptief criterium toegepast om het manipuleerbare karakter van een stof te benadrukken.

Zie ook: kneading, deeg, klei, plastische materialen.