Klimaatkunde

Klimaatkunde is de wetenschappelijke studie van het klimaat, dat wil zeggen de statistische eigenschappen en variabiliteit van de atmosfeer, het klimaatsysteem, en de processen die het op lange termijn beïnvloeden. Het vak onderzoekt temperatuur, neerslag, windpatronen, zeestromen en de wisselwerking tussen land, ijs en oceaan, evenals factoren zoals de stralingsbalans en menselijke invloeden. Klimaatkunde bestudeert zowel de huidige toestand als veranderingen over decennia tot millennia en hoe deze veranderingen het milieu, de economie en de samenleving beïnvloeden.

Subdisciplines omvatten klimatologie, meteorologie, paleoklimatologie, oceaan- en ijswetenschap en geofysica. De vakgebieden gebruiken waarnemingen, theoretische modellen en computersimulaties om patronen te begrijpen en toekomstige ontwikkelingen te projecteren.

Belangrijke methoden zijn het analyseren van historische weer- en klimaatdata, het gebruik van proxygegevens zoals ijskernen en sedimenten om oudere klimaten te reconstrueren, en het inzetten van klimaatmodellen en multi-model-ensembles voor scenario's en attributie. Klimaatmodellen simuleren de fysische processen in atmosfeer, oceaan en land en leveren projecties onder verschillende emissiescenario's. Attributieonderzoek bepaalt welke veranderingen door menselijke activiteit worden veroorzaakt en welke natuurlijke variabiliteit verklaren.

In de praktijk levert klimaatkunde informatie voor weer- en klimaatverwachtingen, risicoanalyse en beleidsadviezen op gebied van adaptatie en mitigatie. In Nederland speelt het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) een centrale rol in klimaatonderzoek, data en adviezen, naast universiteiten en regionale onderzoekscentra. Internationaal vormen systemen zoals de IPCC en samenwerkingsprogramma's de basis voor wereldwijde evaluaties en beleid.