Kernafval

Kernafval is radioactief afval dat ontstaat bij de productie en verwerking van kernbrandstoffen, bij kerncentrales en bij het gebruik van radioactieve bronnen in de geneeskunde, industrie en wetenschap. Het afval heeft verschillende niveaus van activiteit en langlevendheid: laagactief afval (bijvoorbeeld bouw- en installatiematerialen), middelactief afval en hoogactief afval (waaronder gebruikte kernbrandstof en lange halfwaardetijd radioisotopen). De categorieën verschillen in risico, benodigde afscherming en onderhoudsduur.

Behandeling en opslag: Kernafval wordt eerst verzameld en waar mogelijk gekoeld en afgebakend om stralingsbescherming te garanderen. Laag- en middelactief afval wordt meestal verpakt in containers en tijdelijk opgeslagen bij of nabij de bron. Hoogactief afval vereist zwaardere beveiliging en wordt vaak gedurende een periode in watergekoelde opslag in de kernreactor of in droge opslag onder monitoring bewaard. Transport van kernafval gebeurt volgens strenge internationale en nationale regels met speciaal ontwikkelde verpakkingen en casks.

Uiteindelijke berging: Het uiteindelijke doel is een veilige, langdurige opslag in een diepe geologische berging voor hoogactief en langlevend afval. Dit concept vereist uitgebreide veiligheidsonderzoeken, publieke betrokkenheid en langjarige vergunningtrajecten. Voor laag- en middelactief afval bestaan reeds opslagfaciliteiten of geavanceerde behandelingstechnieken in diverse landen.

Regelgeving en toezicht: Kernafvalbeheer valt onder strenge regelgeving op internationaal en nationaal niveau. Organisaties zoals de IAEA en Euratom stellen normen voor stralingsbescherming, veiligheid, transport en verdeling van verantwoordelijkheden. Nationale autoriteiten controleren naleving, vergunningverlening en de veiligheid van opslagfaciliteiten. Transparante communicatie en maatschappelijke participatie spelen een belangrijke rol in de besluitvorming over opslag en verwijdering.