Hyperthyreoïdie

Hyperthyreoïdie is een aandoening waarbij de schildklier te veel hormonen produceert: T4 en T3. Deze hormonen regelen de stofwisseling, en een overmaat kan leiden tot een versnelde stofwisseling met diverse lichamelijke en mentale verschijnselen.

Oorzaken zijn onder meer Graves’ ziekte (auto-immuun), toxische multinodulaire struma en toxisch adenoom, thyroïditis (schildklierontsteking) en, minder vaak, jodiumgerelateerde oorzaken of medicatie zoals amiodaron.

Klinische kenmerken omvatten gewichtsverlies ondanks normale of verhoogde eetlust, snelle of onregelmatige hartslag, tremor, zweten en hitte-intolerantie, vermoeidheid, angstgevoelens, en menstruatie- of botveranderingen. Bij Graves’ ziekte kunnen oogafwijkingen optreden.

De diagnose combineert klinische beoordeling met bloedtesten: laag TSH en verhoogde vrije T4 en/of vrije T3. TSH-receptorantistoffen kunnen aanwezig zijn bij Graves’. Beeldvorming zoals een radioactief jodiumopname (RAIU) helpt de oorzaak te onderscheiden; echografie kan nodules evalueren.

Behandeling hangt af van de oorzaak en factoren zoals leeftijd en zwangerschapswens. Mogelijke opties zijn bètablokkers voor klachten, antithyroidemedicijnen (methimazol of carbimazol; propylthiouracil bij zwangerschap), radioactief jodiumtherapie en chirurgie (thyroïdectomie) bij grote struma of afwijkingen.

Met tijdige en adequate behandeling is de prognose meestal goed. Complicaties kunnen atriumfibrilleren, botontkalking bij langdurige hyperthyreoïdie en, in ernstige gevallen, thyrotoxische crisis omvatten. Soms blijft hyperthyreoïdie na behandeling bestaan of verloopt het als subklinisch hyperthyroïdie.