Gelijkelijk

Gelijkelijk is een Nederlands woord dat meestal als bijwoord wordt gebruikt en betekent: in dezelfde mate of op dezelfde wijze. Het geeft aan dat iets op gelijke wijze gebeurt, geldt of verdeeld wordt. In formele contexten wordt het vaak gebruikt om aan te geven dat regels, maatregelen of verhoudingen voor alle betrokkenen gelijk dienen te zijn.

Etymologie en gebruiksomgeving: het woord is opgebouwd uit gelijk (hetzelfde, gelijkwaardig) en het achtervoegsel -elijk, dat vaak bijwoord- of bijvoeglijk-naamwoordvormen oplevert. Het heeft historische wortels in het Oudnederlands en is tegenwoordig gangbaar in juridisch, economisch en statistisch taalgebruik. In de praktijk wordt gelijkelijk vaak gecombineerd met werkwoorden als verdelen, toepassen of prijzen.

Toepassingen en nuances: gelijkelijk kan verwijzen naar een fysieke verdeling (bijvoorbeeld geld of middelen die aan alle deelnemers evenveel krijgen) en naar een procedurele gelijkheid (regels die op iedereen op dezelfde manier van toepassing zijn). Het kan ook betekenen “evenredig” of “proportioneel toepasbaar” in bepaalde contexten, maar dit sluit niet volledig aan bij alle antoniemen van gelijk. In wet- en regelgeving wordt gelijkelijk behandelen gezien als een fundamenteel beginsel van gelijke behandeling.

Synoniemen en verwante termen omvatten onder andere gelijk, gelijkwaardig, gelijkvormig, evenredig en proportioneel. Zie ook gerelateerde begrippen zoals gelijke behandeling en gelijke kansen voor bredere context.