Gegloeid

Gegloeid is het voltitel of voltooid deelwoord van het werkwoord gloeien en verwijst in de metaaltechniek naar een materiaal dat op een gecontroleerde manier is gloeid. Gloeien houdt in dat het materiaal wordt verhit tot een hoge temperatuur, gedurende een bepaalde tijd wordt aangehouden en daarna langzaam afkoelt. Het doel is stressverlichting, herstelling van de kristallijne structuur en, afhankelijk van de gekozen methode, aanpassing van mechanische eigenschappen zoals ductiliteit en hardheid.

Er bestaan verschillende typen gloeien. Zacht gloeien (soft annealing) wordt toegepast om staal zachter en ductieler te maken en de bewerkbaarheid te verbeteren. Rekristallisatiegloeien (recrystallization annealing) vindt plaats na vervorming om de korrels te vernieuwen en de materialen weer vloeibaar te maken voor verdere verwerking. Spanningsverlichting gloeien (stress-relief annealing) verlaagt interne spanningen zonder significante veranderingen in de samenstelling of sterkte van het metaal. De specifieke temperatuur en duur hangen af van het materiaal en van de gewenste eigenschappen.

Toepassingen van gegloeide metalen omvatten onder meer stukken die moeilijk te bewerken zijn of waar vervolgbewerking zoals lassen en vormen vereist is. Gegloeide staal- en gietijzercomponenten worden veel toegepast in de constructie- en maakindustrie, en ook in dunne en dikke kaken, ases en kabels waar verhoogde ductiliteit wenselijk is.

Tijdens het proces kan oxidatie optreden als gloeien in lucht plaatsvindt; daarom wordt vaak gekozen voor een gecontroleerde atmosfeer of inert gas, vooral bij gevoelige legeringen. Gegloeide materialen hebben lagere hardheid, maar betere vorm- en tekenpieks, wat hun bewerkbaarheid bevordert. Zie ook: gloeien, annealing, normaliseren, temperen.