Gegevensbezit

Gegevensbezit is een begrip uit data management dat verwijst naar de verantwoordelijkheid, controle en, in sommige contexten, het eigendomsrecht over gegevens en data-assets binnen een organisatie of tussen partijen. Het begrip wordt vaak gebruikt in situaties waarin meerdere partijen data delen of verwerken, en waarin het relevant is wie besluit over beschikbaarheid, toegang en gebruik van die data. In de praktijk is er meestal een scheiding tussen eigendom van data en de rechten die gebruikers hebben over hun eigen gegevens.

Een organisatie kan bijvoorbeeld eigenaar zijn van datasets die zij heeft verzameld of gegenereerd, terwijl individuen rechten behouden op hun persoonsgegevens onder privacywetgeving. Binnen organisaties worden verschillende rollen onderscheiden. Een data owner is verantwoordelijk voor de inhoud, afhankelijkheden en het beleid rond een dataset; een data steward houdt toezicht op datakwaliteit, metadata en naleving van regels; een data custodian zorgt voor opslag, beschikbaarheid en beveiliging van de data. Deze rollen kunnen periodiek worden toegewezen per domein (bijvoorbeeld klanten- of productdata) en vereisen duidelijke afspraken in governance-documenten.

Belangrijke onderdelen van gegevensbeheer zijn data governance, datakwaliteit, metadata, data-privacy en data-beveiliging. Het gaat om afspraken over wie toegang heeft, op welke wijze data kan worden gedeeld, hoe wijzigingen worden getraceerd en hoe data wordt getoetst op betrouwbaarheid en naleving. Juridisch spelen onder meer de rol van data controller en data processor een rol onder privacywetgeving; eigendom is niet altijd gelijk aan autorisatie of aansprakelijkheid.

Samenvattend gaat gegevensbezit over wie eindverantwoordelijk is voor een dataset, wie beslissingen neemt over het gebruik, en hoe data beschermd en beheerd wordt, met aandacht voor juridische en ethische aspecten.