Gaslampen

Gaslampen zijn verlichtingsbronnen die werken door verbranding van gas in een verbrandingskamer en brander, meestal aangesloten op een gasnet of op een draagbare gasbron. De vlam verwarmt een mantel of glas en veroorzaakt licht; in veel lampen werd een Welsbach-mantel toegepast, een doekachtig materiaal dat bij verhitting gloeit en zo de efficiëntie vergroot. De lampen geven doorgaans een warme, amberkleurige uitstraling.

Historisch ontstond gasverlichting in de late 18e en vroege 19e eeuw en werd wijd toegepast in steden voor straatverlichting en in woningen. Stadsgas uit kolen werd via een netwerk naar de lampen geleid, waar de brander de gas-luchtverhouding regelde. De invoering van efficiëntere mantels, zoals de Welsbach-mantel, vergrootte de lichtopbrengst en het rendement. In de loop van de 20e eeuw maakte elektriciteit gaslampen op veel plaatsen overbodig, hoewel sommige systemen nog bestaan in historische wijken en bij restauraties.

Hedendaags bestaan gaslampen nog in historische wijken, op plekken zoals kerken, theaters en musea, of als onderdeel van restauratieprojecten en ambiance. Moderne installaties gebruiken vaak aardgas of propaan en vereisen nauwgezet onderhoud en veiligheidss controles. Periodieke reiniging van de brander, vervanging van mantels en controle van de luchttoevoer behoren tot standaardonderhoud om rook- en lekkageproblemen te voorkomen.