Fabrikantenbelangen

Fabrikantenbelangen, letterlijk “manufacturers’ interests”, is een term uit de politieke economie en beleidswetenschap die verwijst naar de geformuleerde wensen en de lobbyactiviteiten van fabrikanten en producenten. Het begrip duidt op de manier waarop deze groepen proberen beleid te beïnvloeden om productieomstandigheden, kosten en concurrentiekracht te verbeteren. Doel is doorgaans het beschermen of vergroten van winstgevendheid en marktaandeel.

De belangen worden doorgaans behartigd door bedrijven zelf en door organisaties zoals fabrikanten- en brancheverenigingen, kamer van koophandel en andere werkgevers- of industriële organisaties. Zij pleiten voor beleid op gebieden als handels- en industrieel beleid, belastingen en subsidies, regelgeving, energiekosten, toegang tot kapitaal en innovatiebeleid, waaronder intellectueel eigendom.

Interessengroepen trachten beleid te beïnvloeden via allerlei kanalen, zoals lobbywerk, beleidsadviezen, publicaties en deelname aan adviesraden. In sommige systemen kan ook politieke financiering een rol spelen. In de theorie van publieke keuze wordt fabrikantenbelangen vaak gezien als een voorbeeld van geconcentreerde voordelen die eenvoudig te mobiliseren zijn, terwijl de kosten voor consumenten en andere maatschappelijke groepen diffuus en minder zichtbaar kunnen zijn.

In Nederland en veel andere democratieën komen fabrikantenbelangen vooral naar voren via georganiseerde werkgevers- en industrieorganisaties. Het concept is breed toepasbaar en wordt ook in internationale context gebruikt om de invloed van producenten op beleid te verstaan en te analyseren.