Eutrofiëring

Eutrofiëring is het proces waarbij een ecosysteem wordt verrijkt met voedingsstoffen, waardoor de primaire productie toeneemt. In wateren zoals meren, rivieren en kustwateren leidt dit vaak tot algengroei en veranderingen in plantengroei en waterkwaliteit. Het kan zowel natuurlijk voorkomen als versneld worden door menselijk handelen; in veel moderne systemen is de nutriëntenbelasting door menselijke activiteiten de belangrijkste drijfveer.

Belangrijke nutriënten zijn stikstof en fosfor. De belangrijkste bronnen zijn landbouwmeststoffen die via afvoer in waterlopen terechtkomen, afvalwater uit huishoudens en industrie, stedelijke afvloeiing en atmosferische depositie. In laaggelegen wateren kan interne belasting van nutriënten uit sediment optreden, waardoor eutrofiëring langer aanhoudt.

De gevolgen zijn onder meer verslechtering van waterkwaliteit, troebelheid door algengroei, geur- en smaakproblemen en in sommige gevallen giftige algenbloei. Wanneer algen en andere waterplanten sterven, wordt het organische materiaal door microben afgebroken, wat tot zuurstoftekort (hypoxie) leidt en dode zones creëert waar onderwaterleven moeilijk kan overleven. Veranderingen in de soortenstructuur verminderen de biodiversiteit en beïnvloeden visserij en recreatie. In kustzones kan eutrofiëring leiden tot algenbloei, die toxines kunnen produceren en de werking van drinkwaterinname en toerisme kunnen beïnvloeden.

Beheer en mitigatie richten zich op het verminderen van nutriënteninvoer: betere riolering en afvalwaterzuivering, toepassing van landbouwmaatregelen zoals gewasrotatie en bufferstroken, en ingrepen in waterlopen om afvoer te reguleren. Daarnaast worden herstelmaatregelen toegepast, zoals beluchting, sedimentcorrecties en monitoring om tijdig maatregelen te kunnen bijsturen. Beleidskaders stimuleren doelgerichte normen voor waterkwaliteit en nutriëntenbeheer.